History of Fingerboarding (VN)

Nguồn gốc của **fingerboarding** bắt nguồn từ sự phát triển rộng lớn hơn của môn **trượt ván** (skateboarding), và nó nổi lên như một nhánh sáng tạo, sử dụng tay để mô phỏng các động tác trượt ván quy mô nhỏ. Trong khi skateboarding bắt đầu từ những năm 1950 – khi các tay lướt sóng ở California gắn bánh xe trượt patin vào tấm ván gỗ để "lướt" trên vỉa hè trong những ngày sóng phẳng – thì fingerboarding xuất hiện muộn hơn một chút. Các hình thức đầu tiên bắt đầu vào **cuối những năm 1960 và đầu 1970**, khi văn hóa skateboarding bùng nổ, nhưng nhiều người chơi muốn luyện tập hoặc giải trí trong nhà hoặc lúc rảnh rỗi.

Vào thời kỳ đó, fingerboard hầu như là sản phẩm **tự làm** (DIY). Người chơi thường tái chế các vật dụng hàng ngày: những chiếc **móc khóa skateboard mini** (một món đồ lưu niệm phổ biến trong các cửa hàng skate) được tháo bỏ dây xích để dùng như ván nhỏ; hoặc tự chế từ bìa cứng, mảnh plexiglass, que kem, gỗ mỏng, rồi gắn trục và bánh xe lấy từ xe đồ chơi, Hot Wheels, thậm chí là phụ tùng tàu hỏa mô hình. Những bộ fingerboard thô sơ này không được chế tạo chính xác – chúng chỉ là đồ chơi thử nghiệm, cho phép thực hiện ollie, grind, flip trên bàn, sách hoặc ramp tự chế. Sự hấp dẫn rất rõ ràng: fingerboarding tái hiện các trick skateboarding thực thụ ở quy mô nhỏ, giúp người chơi hình dung đường trượt, luyện kỹ thuật hoặc đơn giản là vui chơi khi không thể ra ngoài trượt ván thật.

Sở thích này vẫn còn ngầm và niche suốt những năm 1970 đến đầu 1980, chủ yếu được chia sẻ trong cộng đồng skateboarding cốt lõi. Một khoảnh khắc quan trọng xảy ra vào giữa những năm 1980 khi **Lance Mountain** – huyền thoại từ đội Bones Brigade của Powell-Peralta – đưa fingerboarding đến với công chúng rộng rãi hơn. Năm 1985, Mountain xuất hiện với một fingerboard tự chế trong video kinh điển của Powell-Peralta mang tên *Future Primitive*, nơi anh "trượt" trong bồn rửa đôi ở bếp để minh họa trick mini-ramp. Cùng khoảng thời gian đó, anh còn đăng bài hướng dẫn tự làm fingerboard trên tạp chí *TransWorld SKATEboarding*. Sự xuất hiện này truyền cảm hứng cho nhiều người chơi thử nghiệm, dù lúc bấy giờ nó vẫn chỉ được xem là hoạt động phụ vui nhộn chứ chưa phải môn riêng biệt.

Sự bùng nổ thực sự của fingerboarding đến vào cuối những năm 1990 với sự ra mắt của **Tech Deck** từ công ty Pangea (sau này là X Concepts). Tech Deck đã thay đổi hoàn toàn cảnh quan bằng cách sản xuất hàng loạt fingerboard giá rẻ, chất lượng cao với deck lõm thật, truck chức năng, bánh xe và graphic được cấp phép từ các thương hiệu skate lớn (như Blind, Element, Girl, Powell-Peralta). Đột nhiên, thứ từng là đồ chơi tự chế trở nên dễ tiếp cận toàn cầu. Tech Deck bán ở cửa hàng đồ chơi và skate shop, kèm theo mini ramp và chướng ngại vật, biến fingerboarding thành sở thích phổ biến – đặc biệt với giới trẻ chưa trượt được ván thật hoặc muốn luyện trong nhà. Các cuộc thi, video và cộng đồng riêng bắt đầu hình thành, với những "pro fingerboarder" phát triển trick flatground và ramp phức tạp.

Ngày nay, fingerboarding là một môn thể thao niche toàn cầu với deck thủ công cao cấp, phụ kiện tùy chỉnh, cộng đồng trực tuyến, cuộc thi và cả rider chuyên nghiệp. Nó đã tiến xa hơn nhiều so với nguồn gốc đồ chơi, trở thành hình thức thể hiện sáng tạo và kỹ năng thực thụ, đôi khi còn ảnh hưởng ngược lại xu hướng skateboarding thật.

### Saigon Skateboards: Mang fingerboarding thủ công đến Việt Nam

Trong thời đại hiện đại, fingerboarding phát triển mạnh mẽ ở nhiều nơi trên thế giới – kể cả những địa điểm bất ngờ như **Việt Nam**, nơi **Saigon Skateboards** nổi bật như một thương hiệu đam mê, đóng góp địa phương. Đặt trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh (Sài Gòn cũ), thương hiệu thủ công này chuyên sản xuất **ván trượt và fingerboard handmade**, tạo ra những sản phẩm độc đáo, tập trung vào hiệu suất và phong cách cá nhân.

Saigon Skateboards ra đời từ sự bất mãn đơn giản: khó tìm được fingerboard chất lượng cao thực sự "cảm giác đúng" tại Việt Nam. Thay vì nhập khẩu, các nhà sáng tạo bắt đầu tự sản xuất – mài tay, định hình và hoàn thiện ngay tại xưởng Sài Gòn. Fingerboard của họ sử dụng vật liệu cao cấp như gỗ maple nhiều lớp (đôi khi khảm gỗ quý như ebony hoặc ash), độ lõm chính xác để có pop và kiểm soát tốt, với kích thước phổ biến 32mm, 34mm hoặc tùy chỉnh. Nhiều deck được khắc laser, sơn tay với họa tiết sống động (từ nghệ thuật lấy cảm hứng Việt Nam đến splatter trừu tượng, alien, hoặc finish relic), bán dưới dạng blank, complete với truck single-axle, hoặc full setup kèm bearing ABEC-7.

Điều làm Saigon Skateboards khác biệt là sự nhấn mạnh vào tính cá nhân và tay nghề: mỗi board được mô tả là độc nhất, không chỉ là graphic in hàng loạt dán lên deck. Họ phục vụ cả rider địa phương trong cộng đồng skate và fingerboard đang phát triển tại Việt Nam, lẫn người yêu thích quốc tế, bán qua website, Shopee và các kênh mạng xã hội như Instagram, Facebook. Sản phẩm dao động từ bộ complete giá phải chăng (thường khoảng 300.000–400.000 VND) đến các phiên bản limited hoặc tùy chỉnh nặng tay, bao gồm plastic phát sáng trong tối hoặc lớp epoxy relic cho độ bền và thẩm mỹ.

Tại một quốc gia nơi văn hóa skateboarding vẫn đang hình thành – nhờ các spot đô thị, skatepark và cửa hàng tại TP.HCM – Saigon Skateboards góp phần nuôi dưỡng mảng fingerboarding. Họ kết nối với rider địa phương, chia sẻ quá trình chế tác, và xây dựng cộng đồng qua các bài đăng về test board, shred, thậm chí lời chúc năm mới đến "gia đình fingerboard toàn cầu". Như vậy, họ thể hiện cách mà tinh thần DIY từ nguồn gốc fingerboarding tiếp tục truyền cảm hứng cho các nhà sản xuất trên toàn thế giới, biến niềm đam mê quy mô nhỏ thành thứ gì đó cá nhân và phù hợp văn hóa – ngay cả ở nơi cách xa California hàng ngàn cây số.

Từ những thử nghiệm móc khóa những năm 1960 đến xưởng thủ công tại Sài Gòn ngày nay, fingerboarding chứng minh rằng sáng tạo trong trượt ván không bị giới hạn bởi kích thước. Dù bạn đang flick một Tech Deck kinh điển hay shred deck custom từ Saigon Skateboards, tinh thần vẫn giữ nguyên: niềm vui thuần túy bằng ngón tay.